21

Nowe e-Dowody – kiedy, po co i dlaczego?

E-Dowody to projekt, z którym Polska boryka się od dłuższego czasu, powstawały różne koncepcje, ale nastał już czas, kiedy musi zostać wdrożony. Polska jako jeden z nielicznych krajów w Europie nie posiada jeszcze dowodów osobistych z warstwą elektroniczną. Początkowo miały być częścią projektu pl.ID, ale nie został on zrealizowany na czas. Teraz mamy czas do końca marca 2019 na wydanie już gotowych pierwszych e-Dowodów, by uniknąć konieczności zwrotu UE już poniesionych kosztów na ten cel (148,4 mln zł).

Założenia projektu e-Dowód

Nowe dowody z elektroniczną warstwą mają w sposób jednoznaczny i niezaprzeczalny potwierdzać tożsamość obywatela. Będą nam służyć do uwierzytelniania w e-usługach administracji publicznej i do podpisywania dokumentów elektronicznych.

Nowy elektroniczny dowód osobisty będzie w sposób jednoznaczny i niezaprzeczalny potwierdzał tożsamość obywatela, będzie też służył do uwierzytelnienia w e-usługach administracji publicznej oraz do podpisywania dokumentów w cyfrowym świecie. Oprócz tego będzie posiadał aplikację ICAO (dokument podróży z cechą biometryczną „zdjęcie twarzy”) i pozwalał potwierdzać obecność w placówkach służby zdrowia.

Według założeń projektu e-Dowody będą umożliwiały uwierzytelnianie na poziomie wysokim (Profil Zaufany ma poziom zaufania „średni”) z możliwością złożenia podpisu elektronicznego zgodnego z normami eIDAS dla zaawansowanego podpisu elektronicznego. Mają pozwolić nam na wykonywanie wszystkich e-usług administracji publicznej oraz w placówkach zdrowia – do potwierdzania faktu odebrania świadczenia medycznego, co ma uszczelnić system opieki zdrowotnej i zapobiec udzielaniu fikcyjnych świadczeń – przewiduje się oszczędności z tego tytułu w wysokości 1% budżetu NFZ rocznie (ok. 700 mln zł).

Zastosowania e-Dowodu

Nowe dowody będą służyły przede wszystkim identyfikacji i uwierzytelnieniu obywateli w systemach informatycznych, tu będzie wymagany PIN, podobnie jak w przypadku kart płatniczych oraz do elektronicznego podpisywania dokumentów w procesach on-line z administracją publiczną i służbą zdrowia. Będzie możliwe użycie go w zakładach pracy (potwierdzenie obecności), Urzędomatach, na komputerze z czytnikiem kart bezstykowych, na terminalach POS (na przykład na Poczcie do potwierdzenia odbioru przesyłki czy listu poleconego) i na smartfonach z obsługą NFC (wykorzystywane przez różne służby do identyfikacji). Pozwoli również na przekraczanie e-bramek kontroli granicznej na lotniskach w UE.

Jakie dane będą zapisane na e-Dowodach?

Warstwa graficzna niewiele będzie się różniła od obecnej.

Dane dotyczące osoby:

  • nazwisko,
  • imię pierwsze
  • pozostałe imiona
  • nazwisko rodowe,
  • imiona rodziców,
  • datę i miejsce urodzenia,
  • płeć,
  • wizerunek twarzy (zdjęcie biometryczne),
  • numer PESEL,
  • obywatelstwo;

Dane dotyczące dowodu osobistego:

  • serię i numer dowodu osobistego,
  • datę wydania,
  • datę ważności,
  • oznaczenie organu wydającego dowód osobisty

Autentyczność dowodu osobistego i brak możliwości jego podrobienia ma zapewnić zapisanie w warstwie elektronicznej kompletu unikalnych dla każdego konkretnego dowodu informacji (imię, nazwisko, imiona rodziców, nr blankietu, PESEL, itd.), zawartych w warstwie graficznej – w tym zdjęcie posiadacza, ale w wysokiej rozdzielczości, niedostępnej w warstwie graficznej. Co ciekawe obywatele również będą mogli przechowywać w niej dane do odczytu, na przykład informację o tym kogo powiadomić w razie wypadku (ICE), one będą chronione przy zastosowaniu protokołu PACE, a po dokonaniu personalizacji warstwa ta zostanie zablokowana do edycji.

Dodatkowo warstwa elektroniczna będzie zawierać certyfikaty wydane przez MSWiA /(według normy ISO 15408 (Common Criteria) z poziomem certyfikacji EAL4+ (Evaluation Assurance Level)/ do uwierzytelnienia i do potwierdzania tożsamości. Certyfikaty te będą ważne 10 lat, tak jak same dowody.

Kiedy dostanę swój nowy e-Dowód?

Pierwsze e-Dowody muszą zostać wydane do marca 2019 roku. Według pierwszej koncepcji wydawania nowych dowodów z warstwą elektroniczną, wszyscy obywatele mieli je dostać do końca 2023 roku, jednak szacowany koszt takiej wymiany byłby wyższy o 1 367 661 tys. zł od obecnej obsługi zwykłych dowodów, które cały czas podlegają systematycznej wymianie (okres ważności, zgubienie, zniszczenie). Zdecydowano się więc na wariant naturalnej wymiany (koszt wyższy od obecnej obsługi o 431 950 tys. zł), czyli według końca okresu ważności, a więc ostatnie e-dowody wydane zostałyby w 2028 roku.