Ciekawostki technologiczne

O takiej metodzie leczenia bólu bym nie pomyślał. To szansa dla wielu pacjentów

Jakub Szczęsny
7

Pacjentów, którzy odczuwają ciągły ból jest mnóstwo. Bóle wynikające z dysfunkcji składników układu kostno-szkieletowego, nowotworów, chorób układu nerwowego, schorzeń autoimmunologicznych i wielu innych przypadłości różnią się między sobą stopniem nasilenia i możliwością leczenia dostępnymi metodami. Najskuteczniejsze od lat są oczywiście leki znoszące odczucie bólu, głównie opioidy - jednak ich używanie niesie za sobą istotne skutki uboczne, w tym uzależnienie.

Dlatego, do standardowych metod leczenia bólu "dodaje się" składniki uzupełniające, nierzadko leki stosowane w zazwyczaj innych chorobach, jednak oferujące istotne efekty w połączeniu ze standardowymi formami znoszenia przykrych odczuć wynikających z bólu. Tego typu substancje nazywa się koanalgetykami, które stosuje się w skojarzeniu z typowymi związkami, które pozwalają na zminimalizowanie bólu u pacjenta. Przykład? W neuralgii nerwu X (nerw trójdzielny), w najcięższych przypadkach stosuje się opioidy o działaniu narkotycznym oraz m. in. gabapentynoidy (m. in. pregabalina). Takie połączenie pozwala na zminimalizowanie dawek opioidu, który w trakcie terapii wymaga systematycznego podnoszenia dawek (tolerancja farmakologiczna) oraz wywołuje ryzyko uzależnienia - zarówno fizycznego jak i psychicznego, nawet w dawkach terapeutycznych.

Healthy Mind - francuski startup medyczny zainteresował się rzeczywistością wirtualną (VR) oraz tematyką hipnozy medycznej. Efektem tego jest oprogramowanie wykorzystujące popularne modele okularów VR na rynku, gdzie pacjenta umieszcza się w zdefiniowanym, spokojnym środowisku. Oddziałuje się na jego zmysł wzroku oraz słuchu, dołączając do wrażeń wizualnych kojącą muzykę. W trakcie terapii z użyciem środowiska VR, pacjent słyszy głos który zaleca wykonywanie ćwiczeń oddechowych, które są w stanie minimalizować stres. Leczona osoba reaguje na polecenia w stylu: wykonuj wdech przez 4 sekundy, zrób wydech w ciągu 4 sekund i obserwuj sielski krajobraz. Efektem takiej terapii jest zmniejszenie odczuwanego przez pacjenta bólu bez zwiększania dawek aktualnie stosowanych leków.

Czy VR będzie w stanie zastąpić leczenie farmakologiczne?

Absolutnie nie - jak wspomniałem wyżej, metodę Healthy Mind można nazwać rozszerzoną koanalgezją. Początki natomiast nie były łatwe W 2016, przed oficjalnym założeniem startupu, twórcy dzwonili do przedstawicieli szpitali, lekarzy - około 200 osób. Pytali o chęć wzięcia udziału w testach ich oprogramowania. Z tego grona jedynie kilka osób odpowiedziało pozytywnie - wykorzystanie technologii VR nie jest jeszcze czymś mainstreamowym i przez jakiś będziemy musieli liczyć się z tym, że takie rozwiązanie będzie zwyczajnie niszowe.

Wykorzystanie okularów VR do wprowadzania pacjenta w stan medycznej hipnozy jest nieco kontrowersyjne. Krytycy tego pomysłu wskazują, że nie każdy pacjent jest podatny na hipnozę i jest to prawda. Nie będzie to terapia dla każdego - pewne jest jednak to, że zaangażowanie wielu zmysłów za pomocą rzeczywistości generowanej wirtualnie polepsza tolerancję medycznej hipnozy - wśród osób, które nie są podatne za pomocą standardowych metod. Już wcześniej eksperymentowano z wprowadzaniem pacjentów w hipnozę celem osiągnięcia konkretnych skutków terapeutycznych (analgezja, leczenie uzależnień, lęków, nerwic) - jednak dotychczas bazowano głównie na wyobraźni tak leczonych osób.

Healthy Mind nie jest również jedyną firmą, która rozwija takie rozwiązania. Jednak w rozmowach z mediami, twórcy przyznają że mają aspirację by stać się firmą "pierwszego wyboru" po podjęciu decyzji o wspieraniu się taką metodą koanalgezji.

Skąd pomysł na wykorzystanie okularów VR w ten sposób? Timothée Cabanne przyznaje, że musiał zmierzyć się ze zjawiskiem chronicznego bólu u jednego ze swoich rodziców. Przewlekła choroba spowodowała, że standardowe metody leczenia bólu przestały działać z uwagi na wyrobioną tolerancję farmakologiczną. Co więcej, pasja współzałożycieli do animacji 3D spowodowała, że podjęto decyzję o wypróbowaniu VR w leczeniu bólu - firma ma na koncie poważne sukcesy: leczeni pacjenci byli w stanie albo zmniejszyć dawki dotychczas stosowanych medykamentów, albo udało się ustabilizować postępującą tolerancję.

Ból jest tragedią wielu osób - prowadzi do pogorszenia jakości życia, stagnacji w życiu osobistym, kompleksów oraz nawet zaburzeń lękowych i depresyjnych. Pacjent wycofuje się z życia społecznego i jest bardziej narażony na rozwinięcie się uzależnienia od leków przeciwbólowych. Koanalgezja jest ratunkiem dla wielu osób, które chcą żyć pełnią życia. Użycie VR ponadto jest w stanie polepszyć komfort osób w terminalnych fazach choroby - jednocześnie obniżając lęk oraz skutki uboczne stosowanych analgetyków.

Hej, jesteśmy na Google News - Obserwuj to, co ważne w techu