87

Transhumanizm i życie w maszynie. Czy ktoś tu ma ochotę na nieśmiertelność?

W świetle aktualnych wydarzeń przyszłość ludzkości nie rysuje się w kolorowych barwach. Czy zatem nasz gatunek ewoluuje do postaci, w której niegroźne nam będą biologiczne i środowiskowe zagrożenia? Czy nasza przyszłość leży poza Ziemią i czy technologia zapewni nam przetrwanie?

Nasz największy wróg

Gdybyście mieli się zastanowić, co stanowi dla Was, a może i dla całej ludzkości największe zagrożenie. Czy byłaby to wojna nuklearna, globalna pandemia zabójczego wirusa, a może epoka lodowcowa spowodowana zmianami klimatu? Może patrząc krótkodystansowo rzeczywiście, mogłyby być to powody do niepokoju, a nawet paniki, co zresztą widzimy obecnie w sytuacji na świecie. Pandemia koronawirusa zbiera śmiertelne żniwo, a może nie być najgorszym, co nas jeszcze czeka.

Patrząc jednak w dłuższej perspektywie, uważam, że naszym największym wrogiem jest czas, z którym nic i nikt jeszcze nie wygrał. Ani mocarstwa, ani faraonowie, ani technologia, ani materia wszystko na swojej drodze ściera on w proch. Czy zatem medycyna i technologia pomogą nam go przezwyciężyć? Sprawdźmy co według kinematografii, może zaoferować nam przyszłość.

Wizja przyszłości

Transhumanizm lub jak niektórzy go określają człowieczeństwo +, to według Wikipedii:

Ruch intelektualny, kulturowy oraz polityczny postulujący możliwość i potrzebę (ale nie konieczność) wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej.

Literatura i filmy fantastycznonaukowe obfitują w wizje przyszłości naszej cywilizacji. Jedne są idylliczne, inne przypominają koszmary. Jedne wskazują nasz cel jako kolonizatorów kosmosu, inne skupiają się na przedłużaniu życia przez różnego rodzaju modyfikacje i usprawnienia. Prześledźmy zatem jak, w ciągu ostatnich lat, była kreowana w kinie wizja naszej przyszłości na kilku przykładach.

Życie w maszynie?

Tron – film z 1982 roku – Świadomość Kevina Flynna, programisty, zostaje przeniesiona do komputera za pomocą eksperymentalnego lasera, przez sztuczną inteligencję zwaną „Master Control Program”. Wewnątrz komputera musi on walczyć o przetrwanie, a jego jedyną nadzieją jest program komputerowy TRON.

Kosiarz umysłów – film z 1992 roku – Upośledzony ogrodnik biorący udział w eksperymencie naukowca informatyka, mającym zwiększyć jego inteligencję za pomocą leków psychoaktywnych i rzeczywistości wirtualnej, znajduje sposób, by przenieść swoją świadomość do komputera.

Trzynaste piętro – film z 1999 roku – Właściciel wartego miliardy dolarów przedsiębiorstwa komputerowego, tworzy superkomputer zdolnego do symulacji rzeczywistości. Osadza w nim obraz Los Angeles w 1937 roku. Gdy umiera, jego protegowany odkrywa, że rzeczywistość lat 90 tych, w której się znajdują, również jest symulacją.

Avatar – film z 2009 roku – Ludzka świadomość może być używana do kontrolowania genetycznie wyhodowanych ciał (awatarów), opartych o rdzennych mieszkańców obcego świata. Pod koniec filmu główny bohater dokonuje transferu swojego umysłu do Eyvy, kolektywnej, globalnej sieci neuronowej obcej planety. Eyva następnie przenosi jego świadomość do awatara, pozostawiając biologiczne ciało martwym.

Czarne lustro – serial z 2011 roku – Pokazuje on w mroczny sposób, jakie mogą być skutki rozwoju technologii dla społeczeństwa. Każdy z odcinków pokazuje niezależne od siebie historie dziejące się w alternatywnej teraźniejszości lub też w bliskiej przyszłości. Na szczególną uwagę w omawianym przez nas kontekście zasługują odcinki „San Junipero” oraz „White Christmas”. Obydwa odcinki różnią się oczywiście fabułą, ale częścią wspólną jest transfer świadomości bohaterów do specjalnych nośników, gdzie żyją oni w symulacjach rzeczywistości po swojej śmierci.

Transcendencja – film z 2014 roku – Johnny Depp wciela się w naukowca pracującego nad sztuczną inteligencją. Zostaje on postrzelony przez swoich przeciwników pociskiem z radioaktywną substancją, przez co rozpoczyna się proces jego śmierci. Zrozpaczona żona podejmuję próbę, jak się okazuje udaną, przeniesienia świadomości męża do komputera. Świadomość ta wydostaje się do internetu, zyskuje superinteligencję i odbudowuje w końcu swoje ciało.

Chappie – film z 2015 roku – Główny bohater to robot policyjny. Młody programista wgrywa do niego stworzoną przez siebie wersję sztucznej inteligencji. Robot odwdzięcza się swojemu twórcy, gdy zostaje on ranny i umiera, przenosząc jego świadomość do zapasowego robota, przez zmodyfikowany hełm neuronowy.

Klucz do wieczności – film z 2015 roku – Superbogatym osobom oferuje się przedłużenie życia poprzez przeniesienie umysłu do tego, co jest im przedstawiane jako sklonowane ciała. W rzeczywistości okazuje się, że są to ludzie, których wspomnienia zostały nadpisane i stłumione.

Westworld – serial z 2016 roku – tytułowy park rozrywki został stworzony, by opracować sposoby transferu świadomości w celu osiągnięcia przez ludzi nieśmiertelności. Proces polega na analizowaniu zachowań gości i dostosowywanie ich cyfrowych reprezentacji zamieszkujących park, w taki sposób, żeby ich reakcje były jak najbardziej zbliżone do ludzkich.

Zobacz również:  Imponująca przyszłość ludzkości w zwiastunie 3. sezonu „Westworld”. Premiera już niedługo

Ghost in the Shell – film z 2017 roku – Obraz na podstawie japońskiej mangi o tej samej nazwie autorstwa Masamune Shirowa. W niedalekiej przyszłości ludzie są ulepszani przez cybernetyczne modyfikacje, które mają im zapewnić lepszy wzrok, siłę czy też inteligencję. Świadomość policjantki po tragicznej śmierci zostaje przeniesiona do syntetycznego ciała, by mogła wytropić i zlikwidować hakera, który chce zniszczyć firmę odpowiedzialną za tworzone ulepszenia.

Modyfikowany Węgiel – serial telewizyjny z 2018 roku – Jest on adaptacją powieści autorstwa Richarda Morgana. Serial ukazuje ludzkość, która zawładnęła wieloma planetami. Umożliwił to wynalazek zwany „stosem”. Wszczepiany jest on ludziom i rejestruje ich świadomość od okresu dzieciństwa. Dzięki temu po śmierci ciała biologicznego mogą oni nadal żyć, jeśli tego chcą, w ciałach syntetycznych. Natomiast podróż na odległe planety, w krótkim czasie, jest możliwa dzięki przesyłaniu czy też transferowi świadomości na odległość do innego ciała.

Zobacz również: Tego zapragnie Twój mózg. Transhumanizm i medycyna przyszłości

W filmach i serialach częściej jednak od transferu umysłu wykorzystywana jest koncepcja przenoszenie wrażeń zmysłowych z i do ciała bohatera, pozostawiając jego świadomość w pierwotnym biologicznym ciele, jak to ma miejsce na przykład w filmach Matrix oraz Avatar.

Podsumowując

Zdaję sobie doskonale sprawę, że przedstawione przykłady nie stanowią ani pełnej, ani też wyczerpującej listy. Można powiedzieć, że to moi faworyci w przedstawianiu możliwych kierunków, w jakich może podążyć rozwój ludzkości w dziedzinie transferu ludzkiego umysłu do innych form egzystencji.

Co więc możemy zyskać dzięki utrwaleniu naszej świadomości?

  • Nieśmiertelność – jest oczywistą i chyba największą zaletą transferu umysłu. Czas przestałby nas ograniczać, a ludzkość mogłaby się rozwijać w nieograniczonym praktycznie niczym stopniu. Nie straszne byłyby też dla nas biologiczne zagrożenia i choroby.
  • Zwiększenie szybkości działania naszych umysłów – potencjalny wzrost wydajności a tym samym inteligencji każdego człowieka, dające jeszcze większe możliwości rozwoju wiedzy i technologii, którymi dysponujemy.
  • Eksploracja kosmosu – wynikająca poniekąd z nieśmiertelności możliwość nieograniczonego odległością, a więc i czasem przemieszczania się w przestrzeni kosmicznej, odkrywania nowych miejsc dla rozwoju cywilizacji.

Czy zatem warto opracować tego typu technologię? Czy będzie ona w przyszłości niezbędna dla przetrwania gatunku ludzkiego? Czy nasza przyszłość leży w odległych gwiazdach? Moim zdaniem zdecydowanie tak. Pozwólcie, że zakończę, cytując Alberta Einsteina:

Znane są tysiące sposobów zabijania czasu, ale nikt nie wie, jak go wskrzesić.

A co Wy o tym myślicie, może chcielibyście przeczytać więcej na ten lub inny nurtujący Was temat? Dajcie znać w komentarzach. Zachęcam również do zapoznania się z innymi wpisami mojego autorstwa.

Pozdrawiam Karol Woś.