nośniki
38

Zakład, że nie słyszałeś o tych 5 nośnikach?

Każdy z nas wie, co to CD czy DVD, część miała w rękach także kasety, płyty winylowe, czy VHS. Jednak na tym formaty mediów do przenoszenia danych się nie kończą, ponieważ w historii było ich duuuużo więcej. Pozwólcie, że pokażę wam 5 moim zdaniem najciekawszych z nich.

Laserdisc

Jak już wspomniałem, każdy z nas zaznajomiony jest z płytami CD. Nośnik ten został po raz pierwszy zaprezentowany konsumentom w 1982 r., ale wtedy jego cena była niesamowicie wysoka. Dopiero nieco ponad 10 lat później płyty CD stały się dużo przystępniejsze, rewolucjonizując dystrybucję programów, muzyki, filmów oraz transfer informacji w ogóle. Jednak już 10 lat wcześniej istniało medium bazujące na dokładnie tej samej technologii zapisu, ale znacznie przewyższające płytę CD pod względem pojemności – Laserdisc.

Laserdisc (bądź LD) powstał na początku lat 70 i był pierwszą próbą stworzenia optycznego nośnika. Miał on 12 cali średnicy i w wersji CLV mógł pomieścić godzinę filmu NTSC/PAL na jednej stronie przy czym jakość takiego wideo przebijała znacząco to, co jeszcze dekady później oferowały nośniki takie jak VHS czy nawet DVD. Wszystko dlatego, że Laserdisc mógł pomieścić aż 3,3 GB danych, czyli więcej niż dyski twarde większości komputerów w tamtym okresie. Niestety, ze względu na wysoką cenę samego dysku (nawet 100$) i odtwarzacza, a także swoje duże rozmiary, nigdy nie zyskał on popularności, będąc wypieranym przez tańsze i poręczniejsze nośniki.

Flexi disc

Jeżeli jesteśmy już przy dyskach, nie sposób nie wspomnieć tu o tzw. flexi disc, który nazywany w niektórych regionach nosił także nazwę „floppy ROM”. Był to cienki, okrągły i bardzo elastyczny winylowy krążek, wytłoczony w ten sam sposób co tradycyjne płyty winylowe. Dzięki niskiemu kosztowi produkcji i wspomnianej elastyczności mógł być on dodawany do magazynów.

W latach 60. z tego formatu korzystały m.in. magazyny muzyczne, dołączając do swoich wydawnictw single bądź dema albumów artystów. Kiedy upowszechniły się komputery domowe, Floppy ROM zaczęto wykorzystywać jako nośniki dla prostych programów komputerowych dołączanych do czasopism.

Video8

Z tym formatem część z was może być zaznajomiona, ponieważ na takich kasetach nagrywały pierwsze kamery wideo. Nie jest więc nowością, że kasety takie, porównywalne rozmiarem do kasety magnetofonowej, potrafiły przechowywać materiały wideo. Było to jednak filmy bardzo niskiej szczegółowości i rozdzielczości porównywalnej do dzisiejszego 240p.

Nie przeszkodziło to jednak korporacjom korzystać z takich kaset jako nośników dla pełnometrażowych filmów. Używały go na przykład linie lotnicze oferujące pasażerom filmy podczas lotu. Mały rozmiar i poręczność kaset były dla nich bowiem dużo ważniejsza niż jakość oferowanego przez nie wideo.

Floptical disc i SuperDisk

Każdy z nas kojarzy dyskietki, choć niektórzy zapewne już tylko z ikonek zapisu w grach. Najpopularniejsze u nas były oczywiście te posiadające 1,44 MB pojemności, oznaczone jako HD. Nie był to jednak szczyt możliwości dyskietek.

W 1988 roku postanowiono bowiem połączyć technologię magnetycznego i optycznego zapisu danych. W taki sposób powstał floptical disc – medium o rozmiarach standardowej dyskietki, jednak posiadająca od niej 20-krotnie wyższą pojemność. Eksperymentowanie z pojemnościami trwały aż do ’96 i ’97 roku, kiedy to światło dzienne ujrzały dyskietki SuperDisk, mające odpowiednio 120 i 240 MB pojemności.

VinylDisc

Każde z poprzednio wymienionych mediów miało zastosowanie dla swojej nietypowej formy. W tym przypadku jednak ciężki mi wymyślić powód powstania hybrydy, jaką jest VinylDisc. Z jednej strony ma on bowiem płytę CD bądź DVD, a z drugiej pokryty jest vinylem, w którym wytłoczone zostały ścieżki audio. Niestety, ze względu na swoje rozmiary, winylowa strona płyty może pomieścić tylko nieco ponad 3 minuty dźwięku.

Do dziś zachowało się bardzo niewiele egzemplarzy VinylDisców, a jednymi z nich są kopie singla popularnego zespołu Paramore o nazwie Misery Business.

W tym wpisie nie zawarłem oczywiście wszystkich dziwnych i nietypowych typów nośników, jakie pojawiły się na przestrzeni lat. Jeżeli przychodzą wam do głowy rodzaje mediów, zarówno analogowych jak i cyfrowych, które powinny się tu znaleźć – dajcie znać w komentarzach, a być może niedługo pojawi się druga część takiego zestawienia.