21

ePUAP – Co o tym wiesz?

Czym jest ePUAP? Kto może z niego korzystać? Jakie sprawy możemy załatwić za jego pośrednictwem? Czy korzystanie z serwisu jest łatwe i intuicyjne, czy może mniej czasu stracilibyśmy, udając się do najbliższego urzędu? Odpowiedź na te i inne pytania nie była prosta, a znalezienie jej wymagało sporo czasu. Niektóre zagadnienia nadal pozostają tajemnicą nie tylko dla mnie, ale jak sądzę również dla urzędników. Postaram się dokładnie opisać funkcjonowanie serwisu oraz moje doświadczenia z nim związane.

Autorem wpisu jest Małgorzata Szczepka, Kierownik Działu Obsługi Klienta w inFakt.

ePUAP – CO TO JEST I DO CZEGO SŁUŻY

Zacznijmy od podstaw. Rozwinięcie skrótu ePUAP to: Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej. Na stronie serwisu czytamy: „ePUAP jest to ogólnopolska platforma teleinformatyczna służąca do komunikacji obywateli i przedsiębiorców z jednostkami administracji publicznej w ujednolicony, standardowy sposób. Platforma służy również do komunikacji pomiędzy jednostkami administracji publicznej. Usługodawcami są podmioty administracji publicznej oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, zlecone lub powierzone im do realizacji. Wśród użytkowników ePUAP znajdują się zarówno jednostki administracji centralnej, jak i samorządy, a wśród nich urzędy gmin”.

OK, niewiele mi to wyjaśniło, szukam dalej. Na stronie https://obywatel.gov.pl/czym-jest-epuap znalazłam bardziej przystępne informacje: „Przez ePUAP możesz załatwić elektronicznie wiele spraw urzędowych, na przykład uzyskać dowód osobisty. Sprawdź na epuap.gov.pl, jakie sprawy możesz załatwić przez Internet w wybranym urzędzie”.

Sprawdziłam, przez ePUAP można między innymi: wnioskować o nowy dowód osobisty, zgłosić narodziny dziecka, złożyć wniosek o dopisanie do spisu wyborców, uzgodnić czas i trasę przemarszu pielgrzymki na terenie konkretnego województwa, złożyć wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów lub złożyć wniosek o przyznanie Nagrody Marszałka Województwa opolskiego „Prymus Opolszczyzny”. Załatwianie spraw urzędowych przez Internet wydaje się kuszącą propozycją, brak konieczności organizowania wolnego dnia w pracy, wygoda, szybkość. Sprawdźmy, czy rzeczywiście.

Zapytaliśmy też przedsiębiorców jak korzystają z ePUAP, zobaczcie sami:

JAK ZAŁOŻYĆ KONTO NA ePUAP

Rejestracja konta na ePUAP to nic trudnego, jednak samo konto niczego nie daje. Aby móc korzystać z platformy i załatwiać „sprawy urzędowe” drogą elektroniczną, zamiast osobiście udawać się do urzędów, należy złożyć wniosek o profil zaufany, a następnie dokonać jego potwierdzenia.

JAK I GDZIE AKTYWOWAĆ PROFIL ZAUFANY

Wyszukiwarka podmiotów umożliwiających potwierdzenie profilu zaufanego (w kraju i za granicą) jest jasna i czytelna. Samodzielnie należy jednak wyszukać przedział czasu, w jakim pracują konkretne jednostki. Poza urzędami, na szczęście, mamy do wyboru również banki, które przyjmują interesantów trochę dłużej niż do godziny 15, co jest dużym ułatwieniem dla większości pracującego społeczeństwa.

Z doświadczenia polecam korzystanie z banków. Potwierdzenie profilu zaufanego było tam możliwe do godziny 17:30 i trwało około 5 minut. Wystarczy mieć ze sobą dokument potwierdzający tożsamość (paszport lub dowód osobisty). Po wizycie w banku otrzymujemy e-maila z informacją o tym, że profil został potwierdzony i można już w pełni korzystać z ePUAP-u.

Mając już potwierdzony profil zaufany, spróbowałam się zalogować. Podczas logowania pojawił się komunikat: Error 403: SRVE0295E: Error reported: 403. Zaczęłam się zastanawiać czy to problem z moim kontem. Postanowiłam poszukać w sieci, czy ktoś spotkał się z podobnym problemem. Na Facebooku znalazłam profil o jakże wymownie brzmiącej nazwie: „ePUAP nie działa”, a w nim posta, w którym Pan Tomasz napisał, że jemu też nie działa, więc byłam spokojna, to błąd globalny.

Znalazłam kilka starszych wpisów, dzięki którym zrozumiałam, że chcąc korzystać z ePUAP-u trzeba uzbroić się w sporą dawkę cierpliwości, a brak dostępu do serwisu okazuje się częstym problemem. Ku mojemu zaskoczeniu już po dwóch godzinach awaria została naprawiona i udało się zalogować.

WYSZUKIWARKA ePUAP

Na górze serwisu znajduje się pole z lupą, w którym można wpisać interesującą nas frazę. Wydawałoby się standardowa wyszukiwarka. Wpisałam więc frazę „dowód osobisty”, pojawiły się następujące podpowiedzi:

DOWÓD OSOBISTY LUBLIN PRZEZ INTERNET

DOWÓD OSOBISTY WROCŁAW

DOWÓD OSOBISTY ZŁOTÓW

DOWÓD OSOBISTY ZŁOŻENIE

DOWÓD OSOBISTY,

Interesował mnie Kraków, którego nie było w podpowiedziach, postanowiłam zatem wybrać ostatnią frazę, co niestety niewiele dało. W wynikach wyszukiwania pojawiły się trzy kategorie:

SPRAWY OBYWATELSKIE,

INNE SPRAWY URZĘDOWE,

PODATKI, OPŁATY, CŁA.

W żadnej z tych kategorii nie było możliwości wybrania sprawy dotyczącej wymiany dowodu osobistego. Pomyślałam, że może wpisałam zbyt ogólną frazę w wyszukiwarce.

Zmieniłam ją więc na „wymiana dowodu osobistego”, pojawiły się podpowiedzi:

WYMIANA DOWODU OSOBISTEGO WARSZAWA

WYMIANA DOWODU OSOBISTEGO CZERSK

WYMIANA DOWODU OSOBISTEGO LÓDŹ

WYMIANA DOWODU OSOBISTEGO

WYMIANA DOWODU OSOBISTEGO CEIDG

Krakowa nadal brak, wybieram więc „wymiana dowodu osobistego”. Niestety ponownie pojawiają się sprawy dotyczące udostępnienia danych z ewidencji ludności lub np. wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania.

Spróbowałam wybrać Warszawę i sprawdzić, czy może chociaż mieszkańcy stolicy mają łatwiej. Nie mają. Żadna ze spraw nie była związana z wymianą dowodu osobistego Warszawiaka.

Zrezygnowałam z szumnie nazwanej przeze mnie wyszukiwarki. Rozpoczęłam przeglądanie KATALOGU SPRAW znajdującego się na stronie. W katalogu znajdują się 23 kategorie, a każda z nich posiada najczęściej kilkanaście spraw podzielonych na podkategorie. KATALOG SPRAW również pozostawia wiele do życzenia. Jeżeli na stronie głównej wybierzemy kategorię SPRAWY OBYWATELSKIE, ukaże się jedynie 6 podkategorii, natomiast, jeżeli klikniemy zakładkę KATALOG SPRAW, a dopiero później w kategorię SPRAWY OBYWATELSKIE pojawi się już nie 6, lecz 19 podkategorii. Odkrycie tej zależności zajęło mi trochę czasu, zwłaszcza, że widok kategorii na stronie głównej oraz w zakładce KATALOG SPRAW niczym się nie różni (https://epuap.gov.pl/wps/myportal/strefa-klienta/sprawy-obywatelskie i https://epuap.gov.pl/wps/myportal/strefa-klienta/katalog-spraw/sprawy-obywatelskie). W końcu odnalazłam interesującą mnie sprawę – przesyłam ścieżkę: SPRAWY OBYWATELSKIE – DOKUMENTY TOŻSAMOŚCI – WNIOSKOWANIE O WYDANIE DOWODU OSOBISTEGO.

Nie wiem, w jakim celu powstała wyszukiwarka, ale zasadniczo nie ma sensu z niej korzystać. Szkoda czasu.

WNIOSEK O DOWÓD OSOBISTY W ePUAP

Z dowodem osobistym sprawa jest prosta. Wystarczy złożyć wniosek wraz ze zdjęciem. Wniosek należy wysłać do odpowiedniego urzędu gminy lub miasta. Po wyszukaniu konkretnej jednostki trzeba wybrać opcję „zaadresuj”. Po wypełnieniu wniosku należy go podpisać za pomocą profilu zaufanego (wpisując hasło otrzymane SMS-em). Dowód będzie wyrobiony do 30 dni od momentu złożenia wniosku. W celu odebrania dowodu musimy udać się do urzędu osobiście. Oznacza to, że usługa jedynie po części załatwiana jest elektronicznie. Jeżeli wcześniej nie mieliśmy profilu zaufanego i zdecydowaliśmy się go potwierdzić tylko po to, aby wyrobić dowód, to najprawdopodobniej i tak musimy udać się do urzędu dwukrotnie – najpierw, aby potwierdzić profil a później, aby odebrać dowód.

Kwestią wartą poruszenia jest termin, w którym powinniśmy założyć i potwierdzić profil, aby udało się złożyć wniosek o dowód przez ePUAP. Jeżeli na przykład nasz dowód stracił już ważność, a nie mamy paszportu, nie będzie możliwości potwierdzenia profilu zaufanego, co oczywiście uniemożliwi złożenie wniosku drogą elektroniczną.

Podobnie wygląda sprawa z wymianą dowodu u świeżo upieczonej mężatki. Powinna potwierdzić profil zaufany przed ślubem, dokumentem tożsamości, na którym widnieje nazwisko rodowe. Można byłoby od razu po ślubie spróbować założyć profil na nazwisko rodowe i liczyć na to, że w jednostce, w której będziemy chcieli dokonać potwierdzenia profilu zaufanego, widnieć będą jeszcze stare dane. Jednak z doświadczenia wiem, że nowe dane dość szybko po zawarciu związku małżeńskiego są wprowadzane do systemu. Założenie profilu na nowe nazwisko w tej sytuacji również niewiele pomoże, ponieważ (o ironio) nie posiadamy jeszcze dokumentu, którym moglibyśmy potwierdzić profil zaufany, żeby wnioskować o dowód osobisty.

Wnioski: załóż konto na ePUAP i potwierdź profil zaufany, zanim upłynie termin ważności Twojego dowodu lub zanim wyjdziesz za mąż i zmienisz nazwisko.

ZAMELDOWANIE / WYMELDOWANIE W ePUAP

Czy można zameldować lub wymeldować się za pośrednictwem ePUAP-u? W serwisie ciężko jest znaleźć informacje na ten temat. Po pierwsze działanie wyszukiwarki (a w zasadzie brak działania) zostało już powyżej opisane, po drugie w katalogu spraw między setkami podkategorii ciężko jest wyszukać sprawę dotyczącą zameldowania lub wymeldowania.

Postanowiłam poszukać tej informacji poza ePUAP-em.

Na stronie: https://mswia.gov.pl/pl/sprawy-obywatelskie/obowiazek-meldunkowy/12989,Zgloszenie-wymeldowania-z-miejsca-pobytu-stalego-lub-czasowego.html znalazłam następującą wzmiankę: „W celu zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu stałego lub czasowego, na stronie ePUAP2 należy odszukać w KATALOGU SPRAW/SPRAWY OBYWATELSKIE/OGÓLNE SPRAWY URZĘDOWE usługę o nazwie ZGŁOSZENIE PRZEZ OBYWATELA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ LUB CUDZOZIEMCA WYMELDOWANIA Z MIEJSCA POBYTU STAŁEGO”.

Postąpiłam więc według powyższej instrukcji. Pojawiły się zakładki:

ZGŁOSZENIE WYMELDOWANIA Z POBYTU CZASOWEGO

ZGŁOSZENIE WYMELDOWANIA Z POBYTU STAŁEGO

Do wypełnionego wniosku nie trzeba dodawać żadnych załączników. Wniosek powinien być przesłany do organu gminy właściwego ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu. Sprawę wymeldowania na ePUAP-ie obsługują wszystkie urzędy gmin w Polsce, oznacza to, że mieszkaniec każdej gminy, może wymeldować się przez ePUAP.

CO W TAKIM RAZIE Z ZAMELDOWANIEM PRZEZ ePUAP?

Nie znalazłam sprawy związanej z zameldowaniem, postanowiłam więc wpisać frazę w wyszukiwarce (może tym razem się uda?). Wpisałam „zameldowanie”, ku mojemu zdziwieniu pierwszy raz w podpowiedziach pojawił się podświetlony link: ZAMELDOWANIE NA POBYT CZASOWY. Po wybraniu linka wyświetlił się opis sprawy, nie było tam jednak informacji czy można załatwić ją przez ePUAP.

Żeby to sprawdzić, kliknęłam zakładkę: POKAŻ WSZYSTKIE URZĘDY LUB INSTYTUCJE UDOSTĘPNIAJĄCE TĘ USŁUGĘ. Pojawił się jeden podmiot: URZĄD MIEJSKI W KRZANOWICACH. Po wybraniu, kliknęłam ZAŁATW SPRAWĘ. Zostałam przekierowana na stronę, w której znajdował się opis procesu zameldowania, w którym widnieją następujące informacje: „Wymagane dokumenty należy złożyć bezpośrednio w urzędzie w godzinach jego pracy”. Czyli tak naprawdę nawet w Krzanowicach nie zostaniemy zameldowani na pobyt czasowy przez ePUAP (a już myślałam, że krzanowiccy urzędnicy mogą zostać postawieni za wzór dla całej Polski).

Nie da się zameldować na pobyt czasowy przez ePUAP, więc na stały pewnie tym bardziej. Dla pewności postanowiłam jednak to sprawdzić. Na dole strony z opisem zameldowania na pobyt czasowy znajduje się odnośnik do zameldowania na pobyt stały. Po przejściu na stronę od razu sprawdzam, czy jakieś urzędy udostępniają tę usługę. Tym razem oprócz URZĘDU MIEJSKIEGO W KRZANOWICACH pojawił się również URZĄD MIEJSKI W UJŚCIU. W Ujściu sprawa wygląda tak samo, jak w Krzanowicach, dokumenty należy dostarczyć osobiście w godzinach pracy urzędu.

Podsumowując:

  • przez ePUAP MOŻNA wymeldować się z miejsca pobytu stałego lub czasowego,
  • przez ePUAP NIE MOŻNA zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego.

Jak widać, nie wszystko da się załatwić przez ePUAP, a sam serwis jest mało intuicyjny. W kolejnych artykułach postaram się przybliżyć kwestie związane między innymi z: założeniem działalności, formalnościami związanymi z narodzinami dziecka lub zakupem/sprzedażą pojazdu. Przedstawię usługi, jakie w wymienionych kategoriach świadczone są przez ePUAP.

A jakie są Wasze doświadczenia z ePUAP-em? Co udało się załatwić, a z czym mieliście problem? Jakie sprawy najbardziej Was interesują?